اگر میخواهید بدانید آیا دستگاه شما میتواند ویندوز ۱۱ را اجرا کند یا چه تجهیزاتی باید داشته باشد، این مطلب «سیستم مورد نیاز ویندوز ۱۱» را گامبهگام توضیح میدهد: از مفهوم TPM 2.0 و Secure Boot تا حداقل CPU، رم و فضای ذخیرهسازی، همراه با روشهای عملی برای بررسی و آمادهسازی سیستم و خطرات نصب غیردرست و پشتیبانینشده.
چه چیزهایی در «سیستم مورد نیاز ویندوز ۱۱» اهمیت دارند؟
بهطور خلاصه، مایکروسافت برای ویندوز ۱۱ چند شرط سختگیرانه اعلام کرده است که مهمترینشان عبارتاند از:
- پردازنده (CPU): ۱ گیگاهرتز یا سریعتر با حداقل ۲ هسته و معماری ۶۴ بیتی. فهرست مدلهای پشتیبانیشده را مایکروسافت منتشر میکند؛ بنابراین مدل دقیق را با لیست رسمی تطبیق دهید.
- رم: حداقل ۴ گیگابایت.
- فضای ذخیرهسازی: حداقل ۶۴ گیگابایت خالی برای نصب اولیه.
- فِرمور سیستم: UEFI بههمراه قابلیت Secure Boot فعال.
- TPM: تراشه سختافزاری نسخهٔ ۲.۰ (Trusted Platform Module 2.0).
- گرافیک و نمایش: کارت گرافیک سازگار با DirectX 12 و درایور WDDM 2.0؛ نمایش با حداقل رزولوشن ۷۲۰p و اندازهٔ بیش از ۹ اینچ برای دستگاههای معمولی.
- اینترنت و حساب مایکروسافت: برای نسخهٔ Home لازم است در اولین راهاندازی به اینترنت متصل باشید و با یک حساب مایکروسافت وارد شوید.
این فهرست برگرفته از مستندات رسمی مایکروسافت است؛ برای جزئیات مدلهای CPU و استثناها به بخش منابع مراجعه کنید.
چطور بررسی کنم آیا سیستم من سازگار است؟ — مراحل عملی
- بررسی سریع سیستم: در ویندوز به Settings > System > About بروید و نام پردازنده، مقدار رم و فضای درایو را یادداشت کنید.
- بررسی TPM: کلیدهای Win+R را بزنید، tpm.msc را تایپ و Enter کنید. اگر TPM نصب و نسخهٔ 2.0 نمایش داده شد، شرط TPM تأمین است. اگر پیام «TPM is not available» دیدید، ممکن است تراشه غیر فعال یا دستگاه فاقد TPM باشد.
- بررسی Secure Boot و اطلاعات فِرمور: Win+R → msinfo32 → در پنجرهٔ System Information به دنبال «Secure Boot State» و «BIOS Mode» بگردید؛ حالت باید UEFI و Secure Boot State باید On یا Enabled باشد.
- سازگاری CPU: مدل پردازنده را یادداشت کنید و آن را با فهرست رسمی مایکروسافت یا ابزار «PC Health Check» مطابقت دهید. توجه کنید که برخی پردازندههای قدیمی علیرغم معماری ۶۴ بیتی پشتیبانی نمیشوند.
- ابزار رسمی: برای بررسی سریعتر میتوانید از ابزار PC Health Check مایکروسافت استفاده کنید (از سایت رسمی مایکروسافت دانلود کنید) تا گزارش سازگاری دستگاه را ببینید.
آمادهسازی برای ارتقاء و نکات کاربردی
- اگر TPM یا Secure Boot غیرفعال است، معمولاً در تنظیمات UEFI/BIOS قابل فعالسازی است. دستگاه را ریاستارت کرده و با کلید مشخصِ سازنده (مثل F2، Del یا Esc بسته به مدل) وارد تنظیمات فِرمور شوید و گزینههای مربوط به TPM (ممکن است بهصورت PTT یا fTPM نیز نامیده شود) و Secure Boot را فعال کنید. در صورت تردید از راهنمای سازنده استفاده کنید یا قبل از تغییر، تنظیمات فعلی را یادداشت کنید.
- برای فضای ذخیرهسازی، پاکسازی فایلهای موقت و انتقال دادهها به درایو خارجی یا ابر میتواند به آزادسازی حداقل ۶۴ گیگ کمک کند؛ اما برای عملکرد بهتر بیشتر از حداقل مورد نیاز کودتی توصیه میشود.
- درایورهای مادربورد و فِرمور (BIOS/UEFI) را از وبسایت سازندهٔ لپتاپ یا مادربورد بررسی و در صورت لزوم بهروزرسانی کنید؛ بعضی مشکلات سازگاری با آپدیت فِرمور رفع میشود.
خطاها و خطرات نصب پشتیبانینشده
- خطای TPM یا Secure Boot: اغلب باعث میشود نصاب ویندوز ۱۱ نصب را رد کند؛ فعالسازی قانونی یا نصب در دستگاه های فاقد حمایت رسمی ممکن است نیاز به راهکارهای غیررسمی داشته باشد که ریسکهای امنیتی و فقدان بهروزرسانی را بههمراه دارد.
- پردازندهٔ پشتیبانینشده: حتی در صورت نصب با روشهای جانبی، ممکن است دریافت بهروزرسانیهای امنیتی یا درایورها مختل شود. این مسئله به مدل پردازنده و سیاستهای مایکروسافت وابسته است؛ همیشه توصیه میشود با فهرست رسمی تطبیق دهید.
- ریسکهای امنیتی و پایدارسازی: نصب غیراستاندارد میتواند موجب مشکلات پایداری، از دسترفتن پشتیبانی رسمی و مخاطرات امنیتی شود. اگر دستگاه برای محیط کاری یا دادههای حساس است، از نصب پشتیبانینشده پرهیز کنید یا ابتدا از تهیهٔ نسخهٔ پشتیبان اطمینان حاصل نمایید.
جمعبندی
برای تصمیمگیری دربارهٔ ارتقاء، ابتدا با «سیستم مورد نیاز ویندوز ۱۱» رسمی مایکروسافت مقایسه کنید: TPM 2.0، Secure Boot، پردازندهٔ ۶۴ بیتی با دو هسته یا بیشتر، حداقل ۴ گیگابایت رم و ۶۴ گیگابایت فضای ذخیرهسازی. از ابزارهای رسمی مثل PC Health Check استفاده کنید و در صورت نیاز فِرمور و درایورها را از وبسایت سازنده بهروز کنید. اگر در تعامل با BIOS/UEFI تردید دارید یا دستگاه مهمی دارید، قبل از هر تغییری از دفترچهٔ سازنده یا پشتیبانی رسمی کمک بگیرید.
پرسشهای متداول
آیا هر پردازندهٔ ۶۴ بیتی میتواند ویندوز ۱۱ را اجرا کند؟
خیر؛ شرط ۶۴ بیتی لازم است اما کافی نیست. مایکروسافت فهرستی از مدلهای پشتیبانیشده منتشر کرده است؛ برای اطمینان مدل پردازنده را با لیست رسمی مطابقت دهید یا از ابزار PC Health Check استفاده کنید.
اگر دستگاه TPM ندارد یا نسخهاش ۱.۲ است چه کار کنم؟
اگر نسخه TPM کمتر از ۲.۰ است یا تراشه وجود ندارد، ابتدا بررسی کنید آیا مادربورد یا لپتاپ امکان فعالسازی یا ارتقاء TPM/firmware را دارد. در غیر این صورت نصب رسمی ویندوز ۱۱ ممکن است ممکن نباشد و نصب غیررسمی ریسکهایی به همراه دارد.
آیا فعالسازی Secure Boot خطرناک است یا باعث از کار افتادن سیستم میشود؟
بهطور معمول خیر؛ Secure Boot برای افزایش امنیت طراحی شده است. با این حال، اگر سیستمعامل یا درایورهای نصبشده با Secure Boot سازگار نباشند، ممکن است مشکلاتی ایجاد شود. پیش از فعالسازی، از اطلاعات مهم پشتیبان بگیرید و اگر نیاز به کمک دارید، راهنمای سازندهٔ دستگاه را دنبال کنید.
منابع و مطالعهٔ بیشتر
برای جزئیات رسمی و فهرستهای جامع سازگاری، صفحهٔ سیستم موردنیاز ویندوز ۱۱ در وبسایت مایکروسافت را ببینید: https://support.microsoft.com/en-us/windows/experience/compatibility/windows-11-system-requirements